Lifað og leikið í Glaðheimum

Stiklað á stóru um sögu Hestamannafélagsins Gusts í Kópavogi

Upphafið
Hinn 26. október 1965 hittust nokkrir hestamenn í Kópavogi á fundi og kusu þar í nefnd, þá Jón Eldon, Ragnar Bjarnason og Björn Sigurðsson, til að undirbúa stofnun hestamannafélags í Kópavogi. Undirbúningsnefndin tók m.a. saman drög að lögum “er hentuðu félagi sem þessu”.  Þar segir í II. grein:

Tilgangur félagsins er að stuðla að réttri og góðri meðferð hesta og efla áhuga og þekkingu á ágæti þeirra. Beita sér fyrir að útvega haglendi fyrir hesta félagsmanna sem hagkvæmast til sumarbeitar, miðað við sumarnotkun hestanna. Einnig að vinna að útvegun landrýmis fyrir væntanleg hesthús, er félagsmenn hafa í hyggju að koma sér upp sjálfir.

Nefndin boðaði síðan til stofnfundar í Félagsheimili Kópavogs 11. nóvember 1965 sem varð fjölsóttur.  Á fundinum var samþykkt að stofna hestamannafélag með hliðsjón af tillögu þeirri að lögum sem undirbúningsnefndin hafði samið. 55 fundarmenn innrituðu sig í hið nýja félag. Kosin var stjórn og aðalmenn í henni urðu Jón Eldon, formaður, Bjarni Bjarnason, varaformaður, Ragnar Bjarnason, ritari, Sigurður Kjartansson, gjaldkeri og Björn Sigurðsson, meðstjórnandi. Rætt var um nafn á félagið og varð “Hestamannafélagið Gustur” fyrir valinu. Heitið Gustur var sótt til gæðings Bjarna Bjarnasonar skólastjóra frá Laugarvatni. Bjarni var í hópi hvatamanna að stofnun félagsins, ætíð sjálfkjörinn fundarstjóri og fundum stýrði hann af strangri formfestu – “hann agaði okkur og tamdi” ritar Björn Sigurðsson löngu síðar er hann minntist Bjarna, sem lést árið 1970.

Fyrstu árin
Fyrstu 2-3 árin var eitt megin verkefni stjórnar félagsins að leita fyrir sér um möguleika á að fá land undir athafnasvæði fyrir félagið. En fleira var gert – þátttaka í starfi Landssambands hestamanna, félagsfundir, skemmtifundir, efnt til happdrættis, kappreiðar á Kjóavöllum, starfshópar af ýmsu tagi og margt fleira. Árið 1967 teiknaði Halldór Pétursson, listmálari merki félagsins, sem enn er í fullu gildi.
Síðla árs 1968 samdist loks við Kópavogsbæ og landeigendur í Smárahvammi um land undir hesthúsabyggð “í Nónskarði í hlíðarfæti Hnoðraholts”. Staðurinn hlaut síðar nafnið Glaðheimar. Hafin var bygging fyrstu húsanna í Glaðheimum haustið1968.

Glaðheimar
Fyrstu hesthúsin í hverfi félagsins voru tekin í notkun veturinn 1968-1969 og árið 1969 var uppbygging í hverfinu komin á fulla ferð. Í byrjun ársins hafði 25 lóðum verið úthlutað. Frumstæð gatnagerð hófst, vatnveita var lögð að hverfinu og vatn leitt í hús.
Árið 1970 var kosið um nafn á hverfið. Nafnið Glaðheimar varð sem áður segir fyrir valinu og jafnframt var ákveðið að nöfn gatna skyldu hafa endinguna “-holt”. Tillögur að þessum nafngiftum áttu hjónin Bergur Ó. Haraldsson og Kristín Valdimarsdóttir.
Bæjarráðs Kópavogs samþykkti þessar nafngiftir litlu síðar. Um þetta leyti samþykkti meiri hluti húseigenda í Glaðheimum að fá rafmagn leitt í hverfið. Stöku manni þótti raunar raflýsing hreinn óþarfi í hesthúsahverfi og flestum þótti kostnaðurinn mikill. Eigi að síður létu nær allir leiða rafmagn í hús sín strax og það bauðst.
Árið 1972 var fyrsta félagsheimili Gusts sett niður í Glaðheimum. Þetta var lítið íbúðarhús sem áður stóð við Hlaðbrekku í Kópavogi. Félagið fékk það til umráða gegn því að fjarlægja það. Síðla árs 1984 keypti félagið svo myndarlegt hús af Landsvirkjun. Það var sótt inn að Hrauneyjafossvirkjun. Saga þurfti húsið í tvo hluta fyrir flutninginn. Húsinu var komið fyrir í Glaðheimum og það innréttað sem
félagsheimili. Það var síðan vígt með viðhöfn og tekið í notkun 1. desember. Gamla Hlaðbrekkuhúsið hafði þar með lokið hlutverki sínu.
Árið 1974 var ákveðið að reisa félagshesthús í Glaðheimum í samvinnu við Tómstundaráð Kópavogs. Þar skyldu ungir hestaeigendur í Gusti fá inni með hesta sína. Gustur starfrækti félagshesthúsið í samvinnu við Kópavogsbæ til ársins 1988. Ýmsir síðar kunnir hestamenn stigu sín fyrstu spor í hestamennsku í eða út frá félagshesthúsi Gusts.
Árið 1977 veitti Bæjarstjórn Kópavogs félaginu heimild til að gera æfingavöll við Arnarneslæk, nærri þar sem gatan Hæðarbraut í Garðabæ liggur nú. Samið var við verktaka um undirbyggingu vallarins. Völlurinn var tekinn í notkun árið eftir og var notaður til 1988. Þá varð hann að víkja vegna makaskipta á landi milli Kópavogs og Garðabæjar.
Árið 1988 tókust samningar við Kópavogsbæ um stækkun hverfisins og þá fékkst m.a. land undir núverandi reiðvelli Gusts á Háumýri, nyrst eða neðst í Glaðheimum. Vinna við nýju vellina hófst strax 1988 og þeir voru teknir í notkun 1990. Gerð þeirra gekk ekki þrautalaust – vatnsagi og fleiri vandamál gerðu mönnum erfitt fyrir, en nú státa Gustarar af einum ágætasta reiðvelli á landinu.
Árið 1992 hafði vaknað upp áhugi á að koma upp reisulegri reiðhöll í Glaðheimum. Sótt var til Kópavogsbæjar um lóð eða viðbótarland undir húsið við jákvæðar undirtektir. Nokkuð voru deildar meiningar um þessa miklu framkvæmd – ýmsir óttuðust að þetta gæti orðið fjárhagsleg kollsteypa fyrir félagið. En í verkið var ráðist og 12. apríl 1995 var höllin vígð með glæsibrag. Á síðari árum hefur aukin áhersla verið lögð á að snyrta hverfið og lagfæra og húseigendur hafa upp til hópa lagt sig fram um að halda húsum sínum og lóðum snyrtilegum. Hitaveita var lögð í hverfið árið 2001 og þorri eigenda hefur nú fengið heitt vatn leitt í hús sín. Þjálfunar- og keppnisaðstaða hefur mikið breyst frá því Gustur nam land í Nónskarði. Fyrsta áratuginn var engri slíkri aðstöðu til að dreifa í eða nálægt hverfinu. Keppnir, námskeið og annað slíkt fór fram á Kjóavöllum, en þangað er um hálftíma reið úr Glaðheimum. Það sópaði af Gusturum þegar þeir fyrr á árum fylktu liði á Kjóavöllum
til keppni eða hátíðarhalda. Gamlir Gustarar geyma í huga sælar minningar frá þeim árum.

Félagslífið
Félagslíf í Gusti er meira og fjölbreyttara en lýst verður í stuttum pistli.
Námskeiðahald hófst strax á fyrstu starfsárum félagsins eða allar götur frá því að rætt var um að “koma á hestasporti innan félagsins” á aðalfundi 1968. Námskeið sem haldin eru ár hvert innan vébanda félagsins eru fjölbreytt. Þau eru sniðin að þörfum barna, unglinga eða fullorðinna, byrjenda og lengra komna. Haldin eru tamninganámskeið við allra hæfi, járninganámskeið og námskeið um ýmsa sérhæfða
meðferð á hestum. Þá eru hvert ár kallaðir til sérfræðingar úr ýmsum áttum til fyrirlestrahalds á fræðslufundum.
Í Gusti starfa deildir, starfshópar og nefndir af margvíslegu tagi. Kvennadeild Gusts, stofnuð 1994, er að öðrum ólöstuðum ein virkasta starfsdeild félagsins. Markmið hennar er “að efla samstöðu og samvinnu kvenna í Gusti, einkum með því að standa fyrir fræðslu, skemmtanahaldi og fjáröflun”. Karlar eiga einnig sitt vígi í Gusti. Það er hið merka Kulsfélag sem stofnað var árið 1995 utan um hið mjög svo stórættaða
hestfolald og tilvonandi kynbótagrip Kul frá Skollagróf. Þótt Kulur hafi ekki enn öðlast verðskuldaðan sess meðal fremstu stóðhesta landsins stendur félagið fyrir glæsilegum landsfundi í desember ár hvert. Þar troða gjarnan upp nafnkunnir stórsöngvarar, kneyfaður er Kulur sterki og aðal ræðumaður hverju sinni er fyrrverandi, núverandi eða verðandi ráðherra í ríkisstjórn Íslands. Auðvitað er konum með öllu óheimill aðgangur að samkomum Kulsfélagsins. Upphaflega keypti nýstofnað Kulsfélag folaldið Kul af Kvennadeildinni sem þannig losaði um fjármuni til standa undir góðum hlutum Gusti til handa. Síðan hefur starfsemi þessa merka menningarfélags snúist um hinn stórættaða Kul ásamt því að treysta vina- og kunningjabönd manna á meðal og bregða birtu á léttleika tilverunnar í skammdeginu, um það leyti sem menn taka á hús.

Í samantekt þessari er í megin atriðum stuðst við afmælisrit
Gusts, Gustur í Glaðheimum, sem út kom árið 2000.

Nóvember 2002, Óttar Kjartansson